test na utratę wartości aktywów
Rzeczowe aktywa trwałe stanowią najbardziej istotną pozycję aktywów Grupy Kapitałowej PGE. Z uwagi na zmienne otoczenie makroekonomiczne oraz regulacyjne Grupa Kapitałowa PGE okresowo weryfikuje przesłanki mogące świadczyć o utracie wartości odzyskiwalnej swojego majątku. Grupa Kapitałowa PGE w ocenie sytuacji rynkowej posługuje się zarówno własnymi narzędziami analitycznymi, jak i wsparciem niezależnych ośrodków analitycznych. W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna, segmentu Ciepłownictwo oraz segmentu Energetyka Odnawialna. Odpis utworzony w segmencie Energetyka Odnawialna został również w poprzednich okresach w znaczącej części odwrócony. W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa dokonała analizy przesłanek i zidentyfikowała czynniki, które w istotny sposób mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów segmentów Energetyka Konwencjonalna oraz Energetyka Odnawialna. Przeprowadzone testy wykazały brak konieczności dokonania odpisu dla segmentu Energetyka Konwencjonalna oraz konieczność odwrócenia odpisu dla segmentu Energetyka Odnawialna. Analiza przesłanek przeprowadzona dla aktywów segmentu Ciepłownictwo nie wykazały konieczności przeprowadzenia testów. Założenia makroekonomiczne i pozostałe Główne założenia cenowe tj. ceny energii elektrycznej, uprawnień do emisji CO2, węgla kamiennego, gazu ziemnego oraz założenia dotyczące produkcji z większości instalacji Grupy pochodziły z opracowania przygotowanego przez niezależnego eksperta, z uwzględnieniem szacunków własnych, na bazie aktualnej sytuacji rynkowej dla pierwszych 2 lat prognozy. Prognozy cen energii elektrycznej zakładają spadek cen w 2022 roku w odniesieniu do cen z 2021 roku, skokowy wzrost cen w 2023 roku w odniesieniu do 2022 roku, spadek w 2024 roku w odniesieniu do 2023 roku, a następnie średnioroczny wzrost na poziomie 6% w latach 2025-2029. Prognozy cen uprawnień do emisji CO2 zakładają skokowy wzrost w 2023 w odniesieniu do 2022, średnioroczny spadek w latach 2024-2025 na poziomie 6,5% oraz średnioroczny wzrost w latach 2026-2029 na poziomie 12,7%. Dla 2030 roku przewiduje się niewielki spadek Prognozy cen praw majątkowych pochodzenia energii zakładają wzrost w dwóch pierwszych latach prognozy, następnie około 9% średnioroczny spadek w latach 2023 – 2031, co związane jest ze zmniejszającym się obowiązkiem umorzenia. Prognoza przychodów z rynku mocy dla lat 2021-2025 opiera się na wynikach rozstrzygniętych aukcji głównych i dodatkowych dla tych okresów dostaw z uwzględnieniem mechanizmów wspólnego bilansowania w ramach spółek Grupy Kapitałowej PGE. Prognoza od 2026 roku została opracowana przez zespół ekspertów PGE na podstawie założeń dotyczących szacowanych przyszłych przepływów dla jednostek wytwórczych bazujących na wynikach już rozstrzygniętych aukcji oraz prognoz zewnętrznego eksperta. Dla kontraktów jednorocznych z dostawą od 1 lipca 2025 roku, oraz kontraktów wieloletnich zawartych w ramach aukcji dla 2025 roku i kolejnych, obowiązuje kryterium emisyjności 550g CO2/kWh (tzw. EPS 550), co w praktyce wyklucza udział w aukcjach Rynku Mocy wszystkich jednostek węglowych. Dyspozycyjność jednostek została oszacowana w oparciu o plany remontów z uwzględnieniem statystycznej awaryjności. W dniu 2 lutego 2021 roku Rada Ministrów zatwierdziła „Politykę Energetyczną Polski do 2040 roku”. PEP stanowi wizję Polski w zakresie transformacji energetycznej, ukazując zakładaną strukturę jednostek wytwarzających energię elektryczną. Zgodnie z Polityką zwiększany ma być udział jednostek nisko- i zeroemisyjnych, a zmniejszany udział jednostek węglowych. Jednak tempo transformacji energetycznej i trendy zakładane w PEP 2040 w ostatnim okresie uległy znaczącemu przyspieszeniu i wzmocnieniu. W lipcu 2021 roku Komisja Europejska opublikowała pakiet legislacyjny Fit for 55, zmierzający do osiągnięcia redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE o 55% (poprzednio 40%) do 2030 roku w stosunku do roku 1990. Zgodnie z oczekiwaniami uczestników rynku, ujęta w pakiecie reforma systemu EU ETS powinna skutkować znaczącym wzrostem poziomu cen uprawnień do emisji CO2, co w praktyce nastąpiło już w pierwszej połowie roku. W efekcie obecny poziom cen uprawnień do emisji CO2 znacznie odbiega od założeń PEP 2040. Kolejnym istotnym elementem, który mocno odbiega od założeń Polityki, jest dynamiczny przyrost mocy fotowoltaicznych na skutek funkcjonowania licznych programów dofinansowania, systemu opustowego dla prosumentów oraz aukcji OZE. W efekcie poziom mocy zainstalowanej zakładany na rok 2030 został już osiągnięty. W związku z powyższym na potrzeby testów na utratę wartości aktywów trwałych, Grupa Kapitałowa PGE przyjmuje założenia opracowane przez niezależny ośrodek analityczny, które uwzględniają aktualną sytuację regulacyjną i rynkową. Przyszłe zmiany na rynku energii elektrycznej mogą odbiegać od przyjętych obecnie założeń, co może doprowadzić do istotnych zmian sytuacji finansowej oraz wyników finansowych Grupy PGE. Zostaną one ujęte w przyszłych sprawozdaniach finansowych. Opis założeń dla segmentu Energetyka Konwencjonalna Testy na utratę wartości zostały przeprowadzone na 30 czerwca 2021 roku w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej. Określenie wartości godziwej dla bardzo dużych grup aktywów, dla których nie ma aktywnego rynku i mało jest porównywalnych transakcji, jest w praktyce bardzo trudne. W przypadku całych elektrowni i kopalni, dla których należy określić wartość na lokalnym rynku, nie istnieją obserwowalne wartości godziwe. W związku z powyższym wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na okres od lipca 2021 roku do końca czasu eksploatacji. Zdaniem Grupy przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na istotny i długoterminowy wpływ szacowanych zmian w otoczeniu regulacyjnym. Dzięki przyjęciu dłuższych projekcji wartość odzyskiwalna może być oszacowana bardziej rzetelnie. Założenia szczegółowe segmentu Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanych CGU: uznanie za jedno CGU w uwagi na powiązania technologiczne odpowiednio: Oddziału Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów oraz Oddziału Elektrownia Bełchatów („Kompleks Bełchatów”), Oddziału Kopalnia Węgla Brunatnego Turów oraz Oddziału Elektrownia Turów („Kompleks Turów”), uznanie za trzy oddzielne CGU Elektrowni Dolna Odra, Elektrowni Szczecin i Elektrowni Pomorzany wchodzących w skład Oddziału Zespół Elektrowni Dolna Odra, przyjęcie założeni o kontynuowaniu działalności: do 2036 roku dla Kompleksu Bełchatów w oparciu o zaakceptowaną przez Stronę Społeczną datę wyłączenia wszystkich bloków przyjętą dla potrzeb Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego, do 2044 roku dla Kompleksu Turów w oparciu o decyzję o wydłużeniu okresu obowiązywania koncesji na prowadzenie działalności wydobywczej do 2044 roku z dnia 28 kwietnia 2021 roku, przyjęcie założenia, że w okresie po czerwcu 2025 roku istnieje wsparcie z rynku mocy lub jego ekwiwalent dla jednostek spełniających kryterium emisyjności 550 g CO2/kWh wyprodukowanej energii elektrycznej, przy czym kontrakty wieloletnie zawarte w ramach aukcji dla lat 2021-2024 są realizowane zgodnie z terminem ich obowiązywania; dla jednostek niespełniających kryterium emisyjności istnieje możliwość bilansowania kontraktów wieloletnich zawartych do 2019 roku, uwzględnienie optymalizacji kosztów pracy, wynikającej z aktualnych planów etatyzacji, utrzymanie zdolności produkcyjnych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym, przyjęcie średniego ważonego kosztu kapitału po opodatkowaniu w okresie projekcji na poziomie 6,06%-7,56%, zróżnicowanego dla poszczególnych CGU, zgodnie z indywidualnie oszacowanym poziomem ryzyka. Otoczenie w jakim działa Grupa Kapitałowa PGE charakteryzuje się wysoką zmiennością i jest zależne od uwarunkowań makroekonomicznych, rynkowych oraz regulacyjnych, a wszelkie zmiany w tym zakresie mogą mieć istotny wpływ na sytuację finansową oraz wyniki finansowe Grupy PGE. Dlatego powyższe oraz pozostałe założenia przyjęte do oszacowania wartości użytkowej aktywów podlegają okresowej analizie i weryfikacji. Ewentualne zmiany zostaną ujęte w przyszłych sprawozdaniach finansowych. Na dzień 30 czerwca 2021 roku wartość testowanych rzeczowych aktywów trwałych spółki PGE GiEK wyniosła mln PLN. Wartość powyższa nie obejmuje CGU dla których wartość użytkowa testowanych aktywów jest ujemna. W wyniku przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów Grupa oszacowała wartość użytkową testowanych aktywów w wysokości mln PLN, w związku z czym stwierdziła brak konieczności ujęcia bądź rozwiązania odpisów aktualizujących wartość tych aktywów. Analiza wrażliwości Zgodnie z MSR 36 Utrata wartości aktywów Grupa przeprowadziła analizę wrażliwości dla jednostek wytwórczych segmentu Energetyki Konwencjonalnej. Poniżej przedstawiono wpływ zmiany kluczowych założeń na wartość użytkową aktywów na dzień 30 czerwca 2021 roku dla segmentu Energetyki Konwencjonalnej. Parametr Zmiana Wpływ na wartość użytkową w mld PLN Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana ceny energii elektrycznej w całym okresie prognozy 1% 1,8 - -1% - 1,8 Spadek ceny energii elektrycznej o 1% spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej o 1,8 mld PLN. Parametr Zmiana Wpływ na wartość użytkową w mld PLN Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana WACC + 0,5 - 0,9 - 0,5 1,0 - Wzrost WACC o 0,5 punktu spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o 0,9 mld PLN. Parametr Zmiana Wpływ na wartość użytkową w mld PLN Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana ceny uprawnień do emisji CO2 1% - 1,0 -1% 1,0 - Wzrost cen uprawnień do emisji CO2 o 1% spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o 1 mld PLN. Analiza przesłanek utraty wartości majątku wytwórczego segmentu Ciepłownictwo W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Ciepłownictwo. Kluczowe założenia przyjęte do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 listopada 2020 roku opisane są w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym GK PGE za rok 2020. W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa dokonała analizy przesłanek w celu weryfikacji, czy mogła nastąpić utrata wartości tych aktywów lub konieczność odwrócenia wcześniej ujętych odpisów. Najważniejsze analizowane czynniki obejmowały: analizę planu finansowego, potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego, analizę ceny energii, węgla kamiennego, uprawnień do emisji CO2 oraz gazu, analizę cen ciepła, analizę założeń dotyczących rynku mocy, wsparcia kogeneracji, analizę szacunków marż na produkcji i sprzedaży energii elektrycznej w przyszłych okresach, w świetle prognoz cen energii, węgla kamiennego, gazu oraz uprawnień do emisji CO2. Przeprowadzona analiza przesłanek dla segmentu Ciepłownictwo wskazała, iż jednostki wytwórcze realizują plan finansowy zgodnie z założeniami. Dostępne dla Grupy Kapitałowej PGE prognozy cen gazu ziemnego, energii elektrycznej, węgla kamiennego, gazu i uprawnień do emisji CO2 powodują korzystne prognozy realizowanych marż zarówno na sprzedaży energii elektrycznej jak i ciepła. System wsparcia kogeneracji w jednostkach gazowych uległ zmniejszeniu, niemniej jednak został zastąpiony wsparciem w postaci rynku mocy tym samym nie powodując ryzyka istotnej zmiany wartości użytkowej. Założenia dotyczące rynku mocy, względem 2020 roku, w wyniku aktualizacji o rozstrzygnięte aukcje, pozytywnie wpływają na prognozowane przychody z programu. W związku z powyższym, zdaniem GK PGE, na dzień sprawozdawczy nie występują przesłanki do dokonania odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Ciepłownictwo ani do odwrócenia odpisów ujętych w poprzednich okresach. Opis założeń dla segmentu Energetyka Odnawialna W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa Kapitałowa PGE przeprowadziły testy na utratę wartości aktywów trwałych na dzień 30 czerwca 2021 roku. W zakresie segmentu Energetyka Odnawialna identyfikowane i analizowane są następujące odrębne ośrodki wypracowywujące środki pieniężne: Uznane za odrębne CGU należące do PGE EO elektrownie szczytowo – pompowe łącznie pozostałe elektrownie wodne łącznie, poszczególne famy wiatrowe PGE EO poszczególne farmy wiatrowe PGE Klaster sp. z Testy na utratę wartości aktywów trwałych CGU PGE EO Testy na utratę wartości zostały przeprowadzone wg stanu na dzień 30 czerwca 2021 roku w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na zakładany czas użytkowania danego CGU w przypadku farm wiatrowych lub okres 2021-2030 w przypadku pozostałych CGU. Dla tych CGU, których zakładany okres ekonomicznej użyteczności wykracza poza rok 2030 określono wartość rezydualną na pozostały czas eksploatacji. Zdaniem Grupy przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez Grupę mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności oraz ze względu na istotny i długoterminowy wpływ szacowanych zmian w otoczeniu regulacyjnym ujętych w szczegółowej prognozie. Założenia szczegółowe Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanych CGU: uznanie za odrębne CGU odpowiednio: elektrowni szczytowo-pompowych (jedno CGU dla poszczególnych elektrowni ze względu na wspólny ekonomiczny charakter); pozostałych elektrowni wodnych (jedno CGU dla poszczególnych elektrowni ze względu na wspólny ekonomiczny charakter); poszczególnych elektrowni wiatrowych (oddzielne CGU dla poszczególnych elektrowni ze względu na różny okres eksploatacji elektrowni); produkcja energii elektrycznej i praw majątkowych została założona na podstawie danych historycznych, z uwzględnieniem dyspozycyjności poszczególnych jednostek; dyspozycyjność jednostek została oszacowana w oparciu o plany remontów z uwzględnieniem statystycznej awaryjności; przychody z regulacyjnych usług systemowych do połowy 2023 roku zostały oszacowane w oparciu o obecnie funkcjonujący system wynagradzania tych usług, od połowy 2023 roku przewidywane jest rozpoczęcie funkcjonowania rynkowego mechanizmu kontraktacji usług regulacyjnych, z którego przychody zostały oszacowane na podstawie wewnętrznych analiz GK PGE; utrzymanie zdolności produkcyjnych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym; przyjęcie średniego ważonego kosztu kapitału po opodatkowaniu w okresie projekcji na poziomie 6,56 %. W wyniku przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów trwałych Grupa stwierdziła konieczność rozwiązania (odwrócenia) utworzonych w poprzednich okresach odpisów aktualizujących wartość aktywów farm wiatrowych na dzień sprawozdawczy. Otoczenie w jakim działa Grupa Kapitałowa PGE charakteryzuje się wysoką zmiennością i jest zależne od uwarunkowań makroekonomicznych, rynkowych oraz regulacyjnych, a wszelkie zmiany w tym zakresie mogą mieć istotny wpływ na sytuację finansową oraz wyniki finansowe Grupy PGE. Dlatego powyższe oraz pozostałe założenia przyjęte do oszacowania wartości użytkowej aktywów podlegają okresowej analizie i weryfikacji. Ewentualne zmiany zostaną ujęte w przyszłych sprawozdaniach finansowych. Poniższa tabela przedstawia wartość odwrócenia odpisów na dzień 30 czerwca 2021 roku w zakresie farm wiatrowych. Stan na dzień 30 czerwca 2021 roku Stopa dyskontowa Wartość testowana Odwrócenie odpisu Wartość po odpisie Farmy wiatrowe (mln PLN) 6,56% 4 Analiza wrażliwości Analiza wrażliwości wykazała, że istotny wpływ na oszacowaną wartość użytkową mają takie czynniki jak WACC oraz ceny energii elektrycznej. Wyniki analizy wrażliwości dotyczą wszystkich CGU należących do PGE EO Poniżej został przedstawiony wpływ zmian czynników mających istotny wpływ w całym okresie projekcji na prognozowane przepływy pieniężne, a w związku z tym również na oszacowaną wartość użytkową. Parametr Zmiana Wpływ na wartość użytkową w mln PLN Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana ceny energii elektrycznej w całym okresie prognozy 1% 67 - -1% - 67 Spadek ceny energii elektrycznej o 1% spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej o 67 mln PLN. Parametr Zmiana Wpływ na wartość użytkową w mln PLN Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana WACC + 0,5 - - 0,5 - Wzrost WACC o 0,5 punktu spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o mln PLN. Zmiana WACC o 0,5 punktu nie ma wpływu na wartość odpisu lub jego odwrócenie. Test na utratę wartości aktywów trwałych CGU PGE Klaster sp. z Testy na utratę wartości zostały przeprowadzone wg stanu na dzień 30 czerwca 2021 roku w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto, na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na zakładany czas użytkowania farm wiatrowych. Założenia szczegółowe produkcja energii elektrycznej została założona na podstawie założeń do modelu inwestycyjnego, przyjęcie średniego ważonego kosztu kapitału (WACC) w okresie obowiązywania wsparcia w postaci ceny aukcyjnej na poziomie 5,06% oraz w pozostałym okresie projekcji na poziomie 6,56%. W wyniku przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów trwałych Grupa stwierdziła konieczność rozwiązania (odwrócenia) utworzonych w poprzednich okresach odpisów aktualizujących wartość aktywów farm wiatrowych na dzień sprawozdawczy. Poniższa tabela przedstawia wartość odwrócenia odpisów dzień 30 czerwca 2021 roku w odniesieniu do farm wiatrowych spółki PGE Klaster sp. z Stan na dzień 30 czerwca 2021 roku Stopa dyskontowa Wartość testowana Odwrócenie odpisu Wartość po odpisie Farmy wiatrowe (mln PLN) 5,06% / 6,56% 687 36 723 Analiza wrażliwości Zgodnie z MSR 36, Grupa przeprowadziła analizę wrażliwości dla farm wiatrowych PGE Klaster sp. z Poniżej przedstawiono wpływ zmiany WACC na wysokość wartość użytkową aktywów na dzień 30 czerwca 2021 roku: Parametr Zmiana Wpływ na wartość użytkową w mln PLN Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana WACC + 0,5 - 50 - 0,5 54 - Wzrost WACC o 0,5 punktu procentowego spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o 50 mln PLN. Zmiana WACC o 0,5 punktu nie ma wpływu na wartość odpisu lub jego odwrócenie.
Test na utratę wartości W obu sytuacjach nie można zapomnieć, że wykazane aktywo z tytułu podatku odroczonego musi być corocznie testowane na utratę wartości.
Zgodnie z prawem bilansowym wycena aktywów w bilansie powinna być poddawana regularnej ocenie. W sytuacji, gdy pojawią się przesłanki wskazujące na utratę wartości składników bilansu, należy dokonać stosownych odpisów aktualizujących ich wartość. Aby określić, czy taki spadek wartości miał miejsce, wykonuje się testy na utratę wartości aktywów, które stanowią przedmiot rozważań niniejszego artykułu. Zmniejszenie wartości składników bilansu może nastąpić w dwojaki sposób – poprzez odpis amortyzacyjny lub odpis aktualizujący wartość. O ile wykonywanie odpisów amortyzacyjnych nie budzi zwykle większych wątpliwości, o tyle wykonywanie odpisów aktualizujących nie zawsze jest tak oczywiste. Przesłanki, które wskazują na utworzenie takiego odpisu, są bowiem bardzo różnorodne. Kiedy już jednak zostanie ustalone, że zaistniała konieczność dokonania odpisu aktualizującego wartość, nasuwa się pytanie, o jaką kwotę w istocie należy zaktualizować dany składnik aktywów. W tym celu należy wykonać test na utratę wartości aktywów, którego procedura została szczegółowo opisana w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 4 „Utrata wartości aktywów”. Zgodnie z KRS 4 utrata wartości składnika majątkowego następuje w momencie częściowej lub całkowitej utraty zdolności do przynoszenia jednostce korzyści ekonomicznych. Korzyści ekonomiczne należy natomiast rozumieć jako wymierny potencjał przyczyniania się przez składnik majątku (indywidualnie lub wspólnie z innymi składnikami aktywów) do: powstawania i zbywania produktów (wyrobów, usług) i towarów stanowiących przedmiot działalności operacyjnej jednostki oraz utrzymywania inwestycji, z których jednostka, na podstawie uzasadnionych przesłanek, może oczekiwać przyszłych wpływów środków pieniężnych, lub ograniczania przyszłych operacyjnych wydatków pieniężnych, lub zamiany aktualnej jego formy na przyszłe wpływy środków pieniężnych, także gdy można przewidywać łańcuch kolejnych zamian jednej formy składnika aktywów na inne, jednak z perspektywą wpływu, w końcowym ogniwie, środków pieniężnych, lub zmniejszania wydatków z tytułu przyszłej spłaty aktualnych lub przyszłych zobowiązań jednostki1. Chcąc określić utratę wartości, należy ustalić tzw. wartość odzyskiwalną, której wielkość jest uzależniona od wartości handlowej oraz wartości użytkowej aktywów. Wartość handlowa jest równa możliwej do uzyskania cenie sprzedaży netto danego składnika majątku. W sytuacji, gdy ustalenie ceny sprzedaży jest niemożliwe, wówczas za wartość handlową aktywa przyjmuje się jego wartość godziwą, pomniejszoną o przewidywane koszty sprzedaży (z wyłączeniem kosztów finansowych i obciążeń z tytułu podatku dochodowego)2. Wartość użytkowa z kolei wynika z przydatności gospodarczej danego składnika aktywów. W odniesieniu do aktywów trwałych wyznacza się ją jako wartość zdyskontowanych przyszłych korzyści ekonomicznych netto z obiektu oceny utraty wartości, ustaloną przy założeniu dalszego jego wykorzystywania (utrzymywania)3. Wartość odzyskiwalna stanowi wyższą z dwóch powyżej przytoczonych wartości (handlowej i użytkowej). Jeżeli wartość odzyskiwalna jest na dzień bilansowy niższa od wartości bilansowej obiektu oceny utraty wartości, wówczas należy dokonać odpisu aktualizującego wartość tego obiektu do wartości odzyskiwalnej4. Warto zauważyć, że nie wszystkie składniki majątku generują korzyści ekonomiczne samodzielnie. Wówczas test na utratę wartości należy przeprowadzić dla najmniejszej możliwej do wyodrębnienia grupy aktywów, które wspólnie wypracowują korzyści ekonomiczne (tzw. ośrodek wypracowujący korzyści ekonomiczne). W wartości tej należy uwzględnić także aktywa wspólne (aktywa służące kilku różnym ośrodkom) oraz wartość firmy przypadającą na ośrodek5. Pozostałe 52% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY. Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu Zobacz również Windykacja na koszt dłużnika Prowadzenie działalności gospodarczej niesie ze sobą ryzyko napotkania kontrahenta, który nie ureguluje wymagalnych zobowiązań. Powody takich sytuacji są różne. Jednak niezależnie od przyczyny, często jedynym wyjściem okazuje się wszczęcie sprawy sądowej. Warto wiedzieć, że kosztami takiego postępowania można obciążyć dłużnika. Jak to zrobić? Czytaj więcej Jak zaprojektować system alokacji kosztów, który będzie dostarczał wartość dodaną do systemu informacji zarządczej? Wpisując w popularnej wyszukiwarce internetowej hasło „alokacja kosztów”, możemy mieć 90-procentową pewność, że artykuł zacznie się od słów opisujących alokację kosztów jako proces identyfikowania i przypisywania kosztów usług niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej lub innego rodzaju podmiotu. W przeciwieństwie do oceny kosztów – alokacja jest mniej związana z faktyczną kwotą kosztu, a bardziej dotyczy alokacji lub przypisania kosztu do właściwej jednostki w organizacji. Z tej perspektywy alokację kosztów można postrzegać jako narzędzie, które pomaga efektywniej śledzić wszystkie koszty związane z bieżącą operacją, ponieważ każdy koszt jest powiązany z konkretnymi działami lub grupami działów w organizacji. Taka analiza z kolei prowadzi do możliwości weryfikacji procesu i dostarczenia wartości dodanej w zarządzaniu naszym przedsiębiorstwem. Żeby jednak tak się stało, całość musi być spójna, a system alokacji kosztów tak zaplanowany, by był zbieżny z celami organizacji. Czytaj więcej Testy na utratę wartości firmy. Zgodnie z KSR 4 „Utrata wartości aktywów” jednostka nie rzadziej niż na każdy dzień bilansowy ustala, czy zachodzi potrzeba przeprowadzenia procedury ustalania odpisu aktualizującego wycenę aktywów spowodowanego utratą przez nie wartości – zarówno w odniesieniu do aktywów wykorzystywanych do Dla kogo Szkolenie adresowane jest do wszystkich osób zainteresowanych kwestią utraty wartości aktywów, między innymi: Dyrektorów finansowych, głównych księgowych oraz pracowników działów finansowych odpowiedzialnych za rzetelne przygotowanie sprawozdań Kontrolerów finansowych oraz służb kontrolingowych, na których spoczywa zazwyczaj obowiązek zbudowania właściwych modeli Biegłych rewidentów chcących rozwinąć posiadane umiejętności dotyczące zagadnień związanych z utratą wartości Analityków – w zakresie oceny i interpretacji prezentowanych przez firmy informacji w zakresie utraty wartości Cele i korzyści Szkolenie ma charakter warsztatowy: łączy różnorodne techniki prezentacji trenera z pracą własną uczestników Intensywne i praktyczne: każda z reguł bogato ilustrowana przykładami liczbowymi Unikalne na rynku podsumowanie omawianych zagadnień poprzez budowę kompleksowego modelu utraty wartości z wykorzystaniem arkusza kalkulacyjnego Zajęcia prowadzone są przez trenerów z wieloletnim doświadczeniem praktycznym Dla firm Istnieje możliwość zorganizowania szkolenia zamkniętego na indywidualne zamówienie klienta. Program Identyfikacja zewnętrznych oraz wewnętrznych przesłanek utraty wartości Określenie wartości odzyskiwalnej oraz sytuacji, w których wymagany jest odpis z tytułu utraty wartości Określenie wartości użytkowej zgodnie z wytycznymi MSR 36 – metody jej obliczenia Identyfikacja ośrodka wypracowującego środki pieniężne (OWŚP); alokacja utraty wartości na poszczególne aktywa wchodzące w skład OWŚP Odwrócenie odpisu z tytułu utraty wartości Materiały Wszyscy uczestnicy otrzymają materiały szkoleniowe, które zawierają: podsumowanie zasad rządzących kwestiami ujętymi w programie zadania z odpowiedziami materiały są przeznaczone do użytku podczas kursu oraz, co ważniejsze, jako pomoc dla uczestników w codziennej pracy Trenerzy Michał Błeszyński - absolwent Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Posiada uprawnienia polskiego biegłego rewidenta oraz międzynarodowe ACCA, CFA oraz CIA. Zatrudniony w grupie EY od 1996 roku. Katarzyna Gołąb - jest absolwentką kierunku Finanse i Rachunkowość Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Posiada uprawnienia polskiego biegłego rewidenta oraz międzynarodowe kwalifikacje ACCA (Association of Chartered Certified Accountants). Maciej Kocon - Maciek jest konsultantem i trenerem specjalizującym się w zarządzaniu ryzykiem, rynkach finansowych i rachunkowości instrumentów finansowych. Z EY Academy of Business współpracuje od 2017 roku. Artem Kovtun - jest absolwentem Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Ekonomicznego im. Wadyma Hetmana w Kijowie. Posiada tytuł członka ACCA (Association of Chartered Certified Accountants). Magda Burzyńska - trenerka z pasją do finansów. Specjalistka w wyjaśnianiu trudnych związków między MSSF a ustawą o rachunkowości, tematów konsolidacji, podatku odroczonego oraz wybranych zagadnień ACCA. Punkty edukacyjne CPD (Continuing Professional Development) – nasze szkolenia spełniają wymogi międzynarodowych organizacji zawodowych (ACCA, IIA) dotyczące dalszego kształcenia ich członków. Utrata wartości aktywów wg MSR 36 Szkolenie jest częścią programu „MSSF – Warsztaty”. Pojawienie się w ostatnich latach na rynku symptomów spowolnienia gospodarczego, recesja w wielu branżach czy też kłopoty finansowe firm są silnymi przesłankami do przeprowadzenia testów na utratę wartości i urealnienia wyceny bilansowej aktywów. Niniejsze szkolenie wychodzi tym potrzebom naprzeciw oferując zdobycie umiejętności w zakresie przeprowadzania testów na utratę wartości wymaganych przez MSR 36. Szkolenie skupia się na zagadnieniach praktycznych bogato ilustrując wybrane zagadnienia przykładami liczbowymi. Jednocześnie jest to program kompleksowy, w ramach którego uczestnicy poznają zarówno podstawowe kwestie odnoszące się do utraty wartości, jak i zaawansowane techniki związane z wymaganymi szacunkami oraz obliczeniami. Dla kogo Szkolenie adresowane jest do wszystkich osób zainteresowanych kwestią utraty wartości aktywów, między innymi: Dyrektorów finansowych, głównych księgowych oraz pracowników działów finansowych odpowiedzialnych za rzetelne przygotowanie sprawozdań Kontrolerów finansowych oraz służb kontrolingowych, na których spoczywa zazwyczaj obowiązek zbudowania właściwych modeli Biegłych rewidentów chcących rozwinąć posiadane umiejętności dotyczące zagadnień związanych z utratą wartości Analityków – w zakresie oceny i interpretacji prezentowanych przez firmy informacji w zakresie utraty wartości Cele i korzyści Szkolenie ma charakter warsztatowy: łączy różnorodne techniki prezentacji trenera z pracą własną uczestników Intensywne i praktyczne: każda z reguł bogato ilustrowana przykładami liczbowymi Unikalne na rynku podsumowanie omawianych zagadnień poprzez budowę kompleksowego modelu utraty wartości z wykorzystaniem arkusza kalkulacyjnego Zajęcia prowadzone są przez trenerów z wieloletnim doświadczeniem praktycznym Dla firm Istnieje możliwość zorganizowania szkolenia zamkniętego na indywidualne zamówienie klienta. Program Identyfikacja zewnętrznych oraz wewnętrznych przesłanek utraty wartości Określenie wartości odzyskiwalnej oraz sytuacji, w których wymagany jest odpis z tytułu utraty wartości Określenie wartości użytkowej zgodnie z wytycznymi MSR 36 – metody jej obliczenia Identyfikacja ośrodka wypracowującego środki pieniężne (OWŚP); alokacja utraty wartości na poszczególne aktywa wchodzące w skład OWŚP Odwrócenie odpisu z tytułu utraty wartości Materiały Wszyscy uczestnicy otrzymają materiały szkoleniowe, które zawierają: podsumowanie zasad rządzących kwestiami ujętymi w programie zadania z odpowiedziami materiały są przeznaczone do użytku podczas kursu oraz, co ważniejsze, jako pomoc dla uczestników w codziennej pracy Punkty edukacyjne CPD (Continuing Professional Development) – nasze szkolenia spełniają wymogi międzynarodowych organizacji zawodowych (ACCA, IIA) dotyczące dalszego kształcenia ich członków. Szczegóły programu modułowego Strategia KGHM Polska Miedź S.A. na lata 2017-2021. Realizacja Strategii 2017-2021 w 2018 r. Inicjatywy CSR w Strategii 2017-2021.Utrata wartości aktywów stwierdzona w trakcie badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta może być niemiłym zaskoczeniem. By ograniczyć ryzyko wystąpienia takiej sytuacji, warto systematycznie analizować kondycję przedsiębiorstwa oraz wyceniać poszczególne aktywa. Idealnym rozwiązaniem jest zatem regularne przeprowadzanie testów na utratę wartości. Koniec roku kalendarzowego sprzyja podsumowaniom, w tym również takim dotyczącym kwestii finansowych. Podobnie jest również w biznesie. Grudzień dla wielu przedsiębiorców jest miesiącem kończącym rok obrotowy, a jednocześnie początkiem gorącego okresu związanego ze sporządzaniem sprawozdań rocznych, konsolidacją wyników grup kapitałowych oraz przygotowaniem do wizyty biegłego rewidenta badającego sprawozdanie finansowe. Audyt sprawozdań finansowych – wątpliwości związane z wartością godziwą W ramach corocznych przeglądów ze strony audytorów często padają dość niewygodne pytania dotyczące wartości godziwej poszczególnych aktywów przedsiębiorstwa. Skąd takie pytania? Ich podstawą są regulacje zawarte w Ustawie o Rachunkowości oraz Międzynarodowych Standardach Rachunkowości, w tym przede wszystkim MSR 36 opisującym przesłanki utraty wartości aktywów. Zgodnie z zapisami tego standardu obowiązkowemu badaniu należy poddawać przynajmniej raz w roku takie aktywa jak: wartość firmy pochodząca z konsolidacji, wartości niematerialne i prawne, rzeczowe aktywa trwałe, udziały / akcje w innych podmiotach wyceniane w cenie nabycia, nieruchomości inwestycyjne wyceniane w cenie nabycia pomniejszonej o dotychczasowe umorzenia. W związku z tym wszystkie przedsiębiorstwa, które sporządzają sprawozdania zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości powinny zadbać o to by wszelkie aktywa wykazywane w bilansie ewidencjonowane były w wartości księgowej, która nie przekracza wartości odzyskiwalnej. W przypadku zaistnienia odwrotnej sytuacji, tj. takiej w której wartość bilansowa jest wyższa od wartości odzyskiwalnej, konieczne jest wprowadzenie odpisu aktualizującego wycenę. Takie zdarzenie będzie miało oczywiście swoje negatywne konsekwencje i przełoży się bezpośrednio na ostateczny wynik finansowy przedsiębiorstwa. Jak uniknąć zaskoczenia i przygotować się na pytania o utratę wartości? By zminimalizować ryzyko wprowadzania korekt wynikających z zaleceń audytora, dotyczących wyceny poszczególnych aktywów, można zawczasu przygotować odpowiednie argumenty potwierdzające ich rzeczywistą wartość godziwą. Podstawowym mechanizmem pozwalającym na uniknięcie takiego zaskoczenia jest systematyczne przeprowadzanie testów na utratę wartości – najlepiej przynajmniej raz w roku, krótko przed rozpoczęciem badania przez biegłego rewidenta. Przedstawienie audytorowi dokumentu przygotowanego przez niezależnego doradcę, potwierdzającego sporządzenie takiego testu, w większości przypadków pozwoli na uzyskanie pozytywnej oceny sprawozdania oraz ograniczy ryzyko wprowadzenia istotnych wartościowo odpisów aktualizujących wycenę aktywów. Potwierdzenie zdolności do generowania przepływów pieniężnych Co więcej, poza spełnieniem wymagań sprawozdawczych, przeprowadzenie testu na utratę wartości pozwala również na ocenę czy poszczególne aktywa spełniają w wystarczającym stopniu swoją podstawową rolę. Każde aktywo wykorzystywane w działalności operacyjnej powinno przyczyniać się do generowania pozytywnych przepływów pieniężnych. Co do zasady, jeśli aktywo nie spełnia tego warunku, jego wartość nie powinna być wyższa niż cena możliwa do uzyskania w momencie likwidacji lub sprzedaży. Należy jednak pamiętać, że rozpatrywanie zdolności dochodowych poszczególnych aktywów indywidualnie, w niektórych przypadkach, może prowadzić do błędnych wniosków. Dlatego też często przeprowadza się testy na utratę wartości w odniesieniu do zbiorów aktywów, które łącznie określane są jako ośrodki generujące przepływy pieniężne (z ang. CGU – cash generating unit). Pozaustawowe przesłanki testów na utratę wartości Poza wymogami wynikającymi z Międzynarodowych Standardów Rachunkowości czy samej Ustawy o Rachunkowości, warto zwrócić uwagę również na inne przesłanki, które mogą uzasadniać nawet częstsze niż roczne weryfikowanie wartości poszczególnych aktywów. W praktyce rynkowej najczęściej wartość aktywów poddaje się badaniu w przypadku zaobserwowania takich czynników jak: utrata przydatności, trwały spadek notowań giełdowych spółki, uszkodzenia majątku, spadki cen rynkowych produkowanych dóbr, niższa wydajność produkcji, wzrost cen na rynku dostawców, restrukturyzacja dotychczasowej działalności, niekorzystne zmiany prawne, technologiczne, gospodarcze, zmiany założeń technologiczno – ekonomicznych. W natłoku zadań związanych z zamykaniem roku obrotowego na pewno pojawią się liczne wątpliwości związane z wyceną wartości aktywów. Dlatego warto z wyprzedzeniem zadbać o sporządzenie testów na utratę wartości by spełnić wymagania wynikające z MSR 36.